Nazar

Bu sabah Hopa limanındayız. Tatlı suyumuz bitti. Depolarımızı doldurmamız lazım. Trabzon limanından ancak birkaç gün yetecek su alabilmiştik. Hopa belediyesi sağolsun bize ihtiyacımız olan miktarı sağladı ve böylece yola devam edebileceğiz. Artık Sarp’a kadar çalışmamızı tamamladığımız için eldeki verileri kullanarak dönüş yolunu en etkin şekilde veri toplayabileceğimiz şekilde planlamamız ve rotayı da ona göre çizmemiz gerekiyor. Proje hazırlanırken hamsinin tam olarak hangi derinlik aralığında yoğunlaşacağını bilmediğimiz için tüm kıta sahanlığını tarayacak şekilde bir plan yaptık. Ancak balık tüm sefer boyunca genelde derinliğin 80 metreden sığ olduğu kıyı alanında dağılıyordu. Serdar akustik verileri kullanarak, sefer boyunca gördüğümüz sürülerin derinliğe göre dağılımını hesapladı.  Balıkların 35-70 metreler arasında ve en fazla da 45 metre civarında yoğun olduğu görülüyor. Buna göre Trabzon’a kadar olan dönüş rotamızda bu derinlik aralığını izlemeyi hedefliyoruz. Bu şekilde kıyı boyunca balık miktarındaki değişimi görebileceğiz. Ayrıca saat başı alacağımız dikey sıcaklık, tuzluluk, oksijen, klorofil  profilleri de balık bolluğu ile çevre parametreleri arasındaki ilişkiyi belirleyip modellememize yarayacak. Trabzon’a vardığımızda ise açıklardaki sıcak su kütlesinin merkezine doğru uzun bir hat üzerinde çalışacağız. Teorimiz hamsinin bu yılki göçünde Trabzon önlerine vardığında kesilmesinin nedeni bu bölgede karşılaştığı ve açığa doğru uzanan sıcak su kütlesi. Uygun sıcaklıkta kışlama alanı arayan hamsi bu su ile karşılasınca kıyıdan ayrılıp yönünü kuzeye çevirmiş olabilir. Eğer yapacağımız uzun hat üzerinde balığa rastlarsak teorimiz doğrulanmış olacak. Eğer rastlamazsak o zaman gerçekten filonun hamsiyi bitirdiğine inanacağız. Tabii böyle bir teoriyi test etmemiz kuzeye doğru tarayacağımız hattı doğru belirlememizi gerektiriyor. Öyle bir rota çizmeliyiz ki hamsiyi bulmayı beklediğimiz en sıcak noktaların üzerinden geçsin. Onun için de bu noktaların önceden belirlenip rotanın ona göre çizilmesi gerekiyor.  Bunun için elimizdeki tek araç uydu verileri. Son birkaç gündür havanın kapalı gitmesi kaliteli uydu görüntüsü almamızı engelledi. Ancak dün gece havanın açık olması en azından çalışacağımız alan için yeterli kalitede veri almamıza olanak sağladı. 5 Aralık’ta gördüğümüz sıcak alanda herhangi bir kayma yok. Hattımızı buna göre çizebileceğiz.

Bu arada dün gemimizi ziyarete gelen balıkçı dostlarımızdan hamsi hakkında bilgi alırken açıkta gözlenen göç hamsisinin yüzeyden ilerlediğini öğrendik. Hemen aklımıza 1990’lı yıllarda çalışırken bazı alanlarda akustik kayıtlarda hamsi gözlenmemesine rağmen geminin kıç güvertesine dalga ile düşen hamsiler buluşumuz geldi.  O yüzden söylenenleri yabana atmamak lazım. Eğer balıkçıların söylediği gibi açıktaki hamsinin dağılımı yüzeydeki birkaç metrelik tabaka ile sınırlı ise bir sürüye rastlamamız durumunda geminin yüzeyden 4 metre altındaki karinasındaki transduserler ile yüzeydeki hamsileri görmemiz mümkün olmayacak. Bu soruna açık hatta başlamadan önce bir çözüm bulunması gerekiyor.

Aklımıza enstitümüzün Lamas teknesinde Kuzeydoğu Akdeniz küçük balık stoklarının izlenmesi için kullandığımız ve yanımıza yedek olarak aldığımız 200 kHz seyyar transduser geliyor. Aslında dik bakar olan transduseri geminin iskele bordasından yana bakacak şekilde modifiye etmeye karar veriyoruz. Hasan çarkçımız ve ekibinin usta ellerinde eski düzenek kesiliyor ve yeni sistem hemen hazırlanıp suya indiriliyor. İlk sonuçlar olumlu, yan bakar transduserimiz ile yüzeyin hemen altındaki balıkları görebileceğiz.

Öğle saatlerinde su tanklarımız dolup demir almaya hazılanırken son kontrolleri yapan süvarimiz geminin gaz kolunda problem olduğunu farkediyor. Tuzla tersanesinden 5 saat kadar geç ayrılmamıza neden olan sorun bu defa köprü üstünde tekrarlamış. Henüz yanbakar transdüseri  bitrmiş olan Hasan çarkçı ve Çarkçıbaşımız daha bir soluk alamadan gaz kolunun bir an önce tamir edilmesine başlıyor. Tamirat ancak gece 22:30’da tamamlanıyor ve yola çıkabiliyoruz. Çalışmamızı aksamadan,  söz verdiğimiz şekilde yürütebilmemiz için, önümüze çıkan her engeli aşmak için durmadan dinlenmeden elinden gelenin en iyisini yapan böyle bir ekiple çalışmaktan gurur duyuyoruz. 

İlgili galeri için tıklayınız..

Eklenme Tarihi : 13/12/2011 09:09 

Hit : 977